Bir kaç inceleme ve düzeltme sonunda, web siteniz artık sizin de
istediğiniz şekilde hazırdır. Artık dükkanın açılma zamanı gelmiştir.
O ana kadar sadece sizin gördüğünüz taslak bölümleri, artık herkesin
kullanımına açılacaktır. Web tasarım ekibi, web sitenizin sayfalarını,
bağlı fotoğrafları, veri tabanları, formlar vb. her şeyi barındırma
sunucusuna yükler. Eğer barındırma sunucunuzu iyi seçtiyseniz bundan
sonra web siteniz yayındadır.
Böylece işin birinci aşaması tamamlanmış olur. Artık web sitenizin
randımanı ile ilgili çalışmalar başlayacaktır. Aldığınız barındırma
hizmeti sona erdiğinde, ki genellikle bir yıl sürelidir, bu barındırma
sunucusundan memnun değilseniz, web sitenizin tüm dosyalarını vb. yeni
sunucuya taşımak zorunda olacaksınız. (Ya da bir hacker saldırısı
sonucu siteniz çökerse.) Bu nedenlerle, web sitenizin dublörünün bir
bilgisayarda kayıtlı olması gerekecek. İhmal etmeyin.
Web sitenizi taşırsanız, alan adınıza bağlı IP adreslemesi
değişeceğinden, alan adı tescil eden kuruluş ile irtibata geçeceksiniz.
Genellikle bu tür bir yer değiştirmenin web sitenizin bir süre
ulaşılamaz olmasına sebep olacağını unutmayın.
Web sitenizin yayınlanması aşamasında yapılması gerekenler şunlardır:
Yazıların, hem imla hem de içeriklerinin tekrar kontrol edilmesi ve
hataların ayıklanması Farklı tarayıcılarda görüntülemenin test edilmesi
Sitedeki bağların (link) tümünün bir kez daha
kontrolü Sayfa hızlarınının test edilmesi ve yavaş
sayfaların iyileştirilmesi
Web sitesinin tümüyle barındırma sunucusuna
yüklenmesi Web sitesinin, barındırma sunucusu üzerinde
süratinin test edilmesi
Eğer veri tabanı veya harici kaynaklardan yüklenen
sayfalar var ise,
bunların hepsinin çalıştırılarak test edilmesi Web siteniz, eğer mağaza, üyelik vb. gibi web
uygulamaları içeriyorsa
bunların test edilmesi Formların test edilmesi Kredi kartı ile tahsilat vb. sistemlerin test
edilmesi E-posta adreslerinin test edilmesi Web sitesinin güvenlik sistemlerinin test edilmesi
Barındırma hizmeti aldığınız firmanın teknik
desteğinin test edilmesi
Sayısal sertifika kurulumu yapıldı ise,
geçerliliğinin ve çalışmasının
test edilmesi Tüm web sitesinin yedeğinin alınıp başka bir
bilgisayara veya CD'ye
yüklenmesi
Görüldüğü gibi web sitesinin tasarımı ve yapımı bittikten sonra bile
iş bitmiyor. Üstelik bunlar hayati önem taşıyor. Çünkü eğer
çalıştığını sandığınız bir şey gerçekte çalışmıyorsa, bunu fark
etmeniz zor olacak ve sorunun büyüklüğüne bağlı olarak satış veya
itibar kaybetmenize kadar varacak olumsuzluklarla karşılabileceksiniz.
Yapılacak işleri yukarıda listeledik. Dilerseniz bunlarla ilgili bazı
tavsiyelerde bulunalım. Yazıların kontrolü emek ve zaman işi, ama yine
de mümkünse bir kaç kişinin kontrol etmesine özen gösterin. Her şeye
rağmen gözden kaçanlar olabilir.
Bağların kontrolü, eğer web siteniz mini bir web sitesi değilse,
oldukça zordur. Ama hem arama motorları, hem de ziyaretçileriniz
üzerindeki olumsuz intiba açısından önemlidir. Bunun için yazılım
kullanmak en akıllıcası. Hem üyelik, hem de yazılım satın alma
seçenekleriniz var. Eğer çok hareketli içeriği olan bir web sitesi
hazırlamadı iseniz, bağların önemli bir bölümü bozulmayacaktır. Bu
nedenle, yazılım satın almak yerine kontrol hizmetini satın almanız
daha uygun olur. Daha sonraları ise başkalarına bağ verdiğiniz yerleri
gözden geçirmeniz, yılda bir veya iki kere yine kontrol hizmeti
almanız ideal olacaktır.
Sabit (statik) sayfalar için, sayfanın büyüklüğünü, varsaydığınız
modem hızına (örneğin 56K) bölmeniz hızın kontrolü için ilk etapta
yeterli olacaktır.
Hem bağların, hem de hızın kontrolünü iyi bir web tasarım ekibi
mutlaka yapacaktır. Ama dikkatli olun çoğu web tasarımcı bunları
yapmış olmak için en kolay yoldan yapar, çünkü bu işler karlılığı
düşürecek yatırımlar gerektirir ve pek çok müşteri için de değerli
değildir, çünkü önemi bilinmez. Buralara kadar okudu iseniz, sizin iyi
bir web sitesi peşinde olduğunuzu düşünmemiz yanlış olmaz.
Web sitesinin yüklenmesi sizin dışınızda bir iştir. Sadece kontrol
edin. Siteyi baştan sona bir kere dolaşmanız yeter. Veritabanı ve
harici kaynaklardan yüklenen sayfaları mutlaka çalıştırarak ve sonuna
kadar test edin. Web tasarımcıdan isterseniz, siz test verilerini
girip, kontrolleri tamaladıktan sonra, tüm tabloları
sıfırlayabilirler. Böylece deneme kayıtlarınız daha sonra karşınıza
gelmez, hem de yer işgal etmez. Ama mutlaka son noktaya kadar test
edin. Formları doldurup gönderin, ulaşıp ulaşmadığını görürsünüz, ya
da size ulaşan formun gerektiği gibi olup olmadığını anlarsınız.
Unutmayın, bu işler yazılan kodlar sayesinde oluyor. Yani web
sitenizdeki bir formda isim hanesi var ise bu bilgi size ulaşacak diye
bir kural yok. Eğer kodda hata veya eksiklik var ise ulaşmayabilir.
Aynı şekilde e-postalarınızı da deneyin. Mümkünse kendi adreslerinize
başkaları tarafından gönderilen mesajlarla deneyin. Bir arkadaşınızdan
rica etmeniz çok da zor olmaz.
Güvenlik sistemlerinin test edilmesi çok kolay değil. En iyisi bir
güvenlik danışmanı ile çalışmak, ama bu pek çok web sitesi için
fazladan para harcamak demek. İyi bir barındırma firması ve tasarım
ekibi ile çalıştığınızı düşünüyorsanız, web sitenizden biraz para
kazanana kadar erteleyebilirsiniz. Özellikle, kredi kartı numaraları
ile çalışacaksanız, ve bunları birine kaptırırsanız başınız
ağrıyabilir. Tabi güvenlik testlerini sonraya bırakmak, güvenlik
danışmanının önereceği değişiklikler için web tasarımcıya tekrar bedel
ödemenizi gerektirebilir. Çünkü o safhada iş size teslim edilmiş
olacak. En iyisi, güvenlik testlerini sonraya bırakacaksanız, web
tasarımcı ile güvenlik gerekçesi ile yapılacak değişikliklerin örneğin
1 yıl süre ile ücretsiz yapılmasını sağlayan bir anlaşma yapmanız.
Barındırma hizmeti aldığınız firmanın teknik hizmetlerini test etmek
için, ihtiyacınız olmasa da bu firmaya bir soru yöneltin, örneğin
"yeni bir e-posta adresini nasıl yaratırım?" gibi. İyi bir firma ile
çalışıyorsanız, size hafif dozda fırça atan, sundukları belgeleri
okumanız gerektiğini hatırlatan, ama cevabı da veren bir mesaj
almalısınız. Orta kalite bir firmadan doğrudan yanıt gelir. Kötü bir
firmadan ise ya gelmez, ya da 24 saatten uzun sürer.
Sayısal sertifikanınızı denemek için korunan sayfalardan birine girin,
tarayıcınızın sağ altında beliren kilit işaretini tıklayarak sertifika
bilgilerini inceleyin.
Ve falaket planı. Tüm web sitesinin yedeğini alın, ve mutlaka bir kaç
kopya yapıp farklı yerlerde saklayın. Örneğin bir kopya iş yerinizde,
bir kopya evinizde, bir kopya da web tasarımcıda olabilir. Titiz
davranmanızda fayda var. Eğer buraya kadar anlatılanların bir kısmını
bile web sitenize aktardı iseniz, siteniz sadece bir Internet sitesi
değildir. O sizin bebeğiniz, işiniz, mağazanız, itibarınız olacaktır.
Web yayıncılar sadece fatura için sizi arar, siz en iyisi web
sitenizi hem yayınlanmadan önce, hem de yayına girdikten sonra sürekli
farklı bilgisayarlardan kontrol edin. Çünkü aksaklıkların bedelini siz
ödeyeceksiniz.
Sizler için, bir web sitesinin yapım süreci evreleriyle ilgili bir
rehber hazırladık.Çok yararlı olacağını düşünüyoruz.Lütfen incelemeden
kararlarınızı, şekillendirmeyin.
Günümüzde rekabet çok yoğun. Büyük sermaye neredeyse
her alana girmiş durumda. Onlarla rekabet edebilmek için
sizin de büyük bir sermayeye sahip olmanız gerekecek.
Oysa ki, büyük sermaye ile web siteniz aracılığıyla
rekabet etmeyi seçerseniz, üstesinden gelebileceğiniz
bir yatırımla, eşit şartlara kavuşabilirsiniz.
Yayına Hazırlama
Yazıların, hem imla hem de içeriklerinin tekrar kontrol edilmesi ve
hataların ayıklanması 